10 sự cố khiến thị trường hỗn loạn

Từ những vụ sụp đổ chớp nhoáng (Flash Crashes) cho tới các con sóc phá hoại, dưới đây là 10 vụ đáng nhớ.

1. Vụ sụp đổ chớp nhoáng

Sự việc diễn ra vào 2:42 chiều ngày 6-5-2010. Các chuyên viên giao dịch lúc này đang quan tâm về khủng hoảng nợ công của Hy Lạp, sự cố tràn dầu ở biển, và tác động mạnh mẽ của việc chấp nhận các thay đổi các điều luật quản lý. Vì thế nên tâm lý giao dịch của họ bị tác động mạnh mẽ.

Chỉ trong 20 phút, gần 1 ngàn tỷ đô la giá trị thị trường bị biến mất và chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm gần 1000 điểm. Những cổ phiếu chủ đạo giảm còn có mấy xu và các nhà đầu tư điên cuồng bán để giảm bớt lỗ. Sau đó, vào 3:07 chiều, thị trường phục hồi một cách nhanh chóng.

Những chỉ trích nhanh chóng nhắm vào hệ thống giao dịch điện tử và những thuật toán giao dịch, và cho rằng đó là nguyên nhân của “sụp đổ chớp nhoáng” nhưng những báo cáo vào ngày 18-5 của SEC (Securities and Exchange Commission) và CFTC (Commodity Futures Trading Commission) đã chỉ ra rằng không tìm thấy chứng cứ cho thấy lỗi do các chuyên viên giao dịch.

Bất chấp nguyên nhân, chúng ta thấy rõ ràng là hệ thống giao dịch đằng sau thị trường rất mong manh và dễ bị rạn nứt. Trong khi nhiều quy tắc kiểm soát được đưa ra thì thị trường vẫn tiếp tục trở nên phức tạp và những vấn đề về giao dịch vẫn cứ xuất hiện.

2. Lỗi kỹ thuật trong vụ IPO của BATS

Vào 23-3-2012, công ty điều hành quản lý sàn giao dịch nổi tiếng BATS bị lỗi kỹ thuật trong phần mềm khiến cho họ phải dừng vụ IPO (initial public offering) của chính họ.

Thậm chí trước đó BATS đã trải qua nhiều tháng trong việc kiểm tra nội bộ và hàng tuần cho các khách hàng chuyên môn kiểm tra nhưng sự cố kỹ thuật liên quan tới phần mềm đấu giá IPO vẫn không bị phát hiện trước đó.

“Đây là trường hợp đặc biệt duy nhất do sự khác biệt của các loại lệnh. Chúng tôi đã tiến hành thành công đấu giá nhưng gặp phải vấn đề trong chuyển tiếp từ phiên đấu giá sang giai phiên giao dịch liên tục và lỗi kỹ thuật đã xuất hiện.” CEO Chris Isaacson nói trong buổi phỏng vấn với Wall Street & Technology.

Cuối cùng lỗi kỹ thuật cũng được phát hiện và giải quyết trong 2 giờ đồng hồ. Tuy nhiên vấn đề là danh tiếng của họ đã bị sụp đổ, và một số tổ chức tài chính khổng lồ cam kết mua BATS đã hủy bỏ giao dịch. Vụ việc đã làm cho giá IPO của họ từ 16 rớt xuống còn 0.75 và cuối cùng họ phải hủy bỏ đợt IPO này.

3. Vụ IPO của Facebook tại sàn Nasdaq

Lúc đó cả thế giới dường như đang đợi chờ vụ IPO được quan tâm nhất trong năm, vụ IPO của Facebook. Mạng xã hội của chúng ta có thể trở thành cổ phiếu của chúng ta, điều đó không chỉ khiến mã “FB” khuấy động trong Wall Street mà còn ảnh hưởng tới Main Street. Với tất cả ánh mắt nhìn vào thị trường vào ngày 19-5-2012, ngày IPO của Facebook và sàn giao dịch đảm nhận công việc này là Nasdaq OMX, thế nhưng họ đã thất bại.

Sự trục trặc kỹ thuật của Nasdaq trong phần mềm và cơ sở hạ tầng gây ra trì hoãn trong giao dịch, làm ảnh hưởng tới các chuyên viên giao dịch và nhà đầu tư cũng như các chuyên viên môi giới và các nhà tạo lập thị trường trong việc cố gắng thực thi giao dịch của khách hàng. Theo Nasdaq, vấn đề xuất hiện khi kết thúc giao đoạn đặt lệnh và thực thi giá IPO, bù trừ giữa người mua và người bán, và đưa ra giao dịch mở màn.

Vấn đề thêm trầm trọng khi mà Zuckerberg nhấn vào nút IPO vào lúc 9:30 sáng, cổ phiếu bắt đầu giao dịch vào 11:05 nhưng bị trì hoãn tới 11:30 sáng. CEO của Azul Systems, Scott Sellers bình luận: “Sự trì hoãn xuất hiện liên quan tới việc hệ thống máy tính của Nasdaq không thể xử lý được mức lịch sử của nhu cầu (historic levels of demand) và mức lịch sử của khối lượng giao dịch (historic levels of trading volumes) của một cổ phiếu trong khoảng thời gian ngắn.

Sự cố đã khiến nhiều công ty giao dịch chủ chốt thua lỗ hơn 500 triệu đô la. Ngay sau đó Nasdaq buộc phải củng cố và kiểm tra hệ thống một cách kỹ càng hơn.

Tabb Group còn chỉ ra rằng vụ tác động từ vụ IPO của Facebook vào niềm tin của nhà đầu tư còn lớn hơn vụ “Flash Crash”. Thêm vào đó, một khảo còn chỉ ra rằng 31% người tham gia nói rằng niềm tin của họ về thị trường chứng khoán Mỹ ngày càng thấp.

4. Vụ Knight Capital Group

Vào ngày 1-8-2012, phần mềm giao dịch mới của Knight Capital bị trục trặc và gây nên sự cố lớn cho chính họ. Đây được coi như là Flash Crash của Knight Capital.

Vấn đề công nghệ của của các nhà tạo lập thị trường ảnh hưởng đến việc luân chuyển của khoảng 148 cổ phiếu của sàn giao dịch chứng khoán New York. Ví dụ, một cổ phiếu giá 4nhảylêntới15. Sử hỗn loạn chỉ kéo dài một giờ. NYSE cho biết lý do thiệt hại không lan rộng ra nhiều hơn là do họ đã làm tốt chức năng tạm ngừng giao dịch.

Vụ này khiến Knight mất 440 triệu đô la và gần như là khiến công ty phá sản. Trước khi vụ việc xãy ra thì Knight được coi là một trong các công ty giao dịch lớn nhất của thị trường chứng khoán ở Mỹ với gần 17.3% lượng giao dịch ở NYSE và 16.9% ở Nasdaq. Vào tháng 12-2012 Knight sát nhập vào Getco LLC. Đến cuối tháng 7-2013 thì vụ sát nhập thành công và tạo thành công ty KCG Holdings.

5. Trục trặc về phần mềm của CBOE

Vào ngày 25-4-2013, sự cố xãy ra ở Chicago Board Options Exchange, sàn giao dịch phái sinh lớn nhất của Mỹ về khối lượng giao dịch, dừng giao dịch tới 12:50 chiều.

“Đây là sự cố phần mềm, hoàn toàn không phải do các hacker gây ra, tât cả là do lỗi của bộ phận phần mềm” CEO William Brodsky phát biểu với CNBC. Thế nhưng CBOE vẫn không điều tra được nhiều về vấn đề này, Brodsky cho biết vấn đề này không liên quan tới việc nâng cấp phần mềm và sàn giao dịch cũng không vi phạm bất kỳ luật nào với SEC.

6. Sự tăng chớp nhoáng của Everbright Securities

Vào ngày 15-8-2013, công ty giao dịch có đa phần vốn thuộc chính phủ Trung Quốc, Everbright Securities, chứng kiến một khối lượng giao dịch đột biến tại sàn giao dịch chứng khoán Shanghai. Chỉ số Shanghai tăng 53% và đạt mức cao nhất từ năm 2009.

Các cổ phiếu của Everbright bị tạm hoãn giao dịch để điều tra bởi China’s Securities Regulation Commission.

Everbright là công ty giao dịch nằm trong một công ty mẹ bao gồm các lĩnh vực khách sạn và tài chính. Nguyên nhân của sự cố vẫn chưa rõ ràng là do con người hay kỹ thuật? Tuy nhiên các chuyên viên giao dịch nghi ngờ “tăng chớp nhoáng” liên quan tới việc giao dịch tần suất cao đang gia tăng ở Châu Á.

7. Trục trặc giao dịch của Goldman Sachs

Vào ngày 20-8-2013, theo báo cáo của Phil Albinus thuộc WS&T, hệ thống giao dịch điện tử của GS đã gửi đi không đúng một số giao dịch chứng khoán và quyền chọn ETF tới các sàn giao dịch ở Mỹ. “Một số sàn giao dịch bao gồm NYSE Euronext, CBOE, và Nasdaq OMX. Các đại diện từ các sàn giao dịch nói trên Wall Street Journal  rằng các giao dịch này đã kích hoạt hàng loạt giao dịch và cuối ngày hôm đó và trong suốt tuần này”

Vụ việc có thể khiến cho GS mất tới 100 triệu đô la, đó là chưa tính các khoản tiền phạt của các cơ quan quản lý nếu như họ điều tra sâu vào trong vấn đề lộn xộn này.

8. Việc dừng giao dịch của Nasdaq

Vào ngày 22-8-2013, Nasdaq OMX thông báo tạm dừng giao dịch sau khi phát hiện giá niêm yết không được phổ biến một cách chính xác. Vụ trục trặc làm gián đoạn sàn giao dịch trong ba giờ đồng hồ, mặc dù những báo cáo cho biết vấn đề được phát hiện và giải quyết trong 30 phút. Các giao dịch được tiếp tục một khi hệ thống sàn giao được phục hồi. Vụ việc này được gọi là “flash freeze”. Tổn thất do vụ này đang được điều tra và các chuyên gia đang tranh luận về hậu quả của Nasdaq gây ra về tiền phạt và danh tiếng.

9. & 10. Những con sóc phá hoại Nasdaq

Vào ngày 10-12-1987, theo tờ New York Times,”Những con sóc đã liều lĩnh cắn các dây cáp làm tắt hệ thống điện ở trung tâm máy tính Trumbull, Connecticut, khiến cho hệ thống giao dịch Nasdaq tạm dừng khoảng 82 phút”

Hậu quả là hơn 20 triệu cổ phiếu không giao dịch được cho đến khi hệ thống được phục hồi vào 10:43 sáng. Ngay tức khắc các giao dịch khác bị tác động mạnh mẽ.

Vào năm 1994, những con sóc khác lại tấn công vào trung tâm máy tính Nasdaq’s Trumbull một lần nữa, chúng nhai trúng một trong các sợi cáp quan trọng, gây ra vụ mất điện đột ngột làm sàn giao dịch tạm dừng 30 phút.

Thật đáng cười khi quay lại 26 năm trước để xem xét những sự cố làm ảnh hưởng tới sàn giao dịch và thật là đơn giản để giải thích. Hiện nay các vụ trục trặc ngày càng ảnh hưởng tới nhiều nhà đầu tư hơn và càng ngày càng khó phát hiện hơn.

Nguồn: Wall Street & Technology

——————————————————————————————————————

Mọi thắc mắc các bạn vui lòng liên hệ với mình theo thông tin dưới đây, mình luôn nhiệt tình hỗ trợ:

Nguyễn Văn Định – Chuyên Viên Tư Vấn Chứng Khoán Cao Cấp

Điện thoại/Facebook/Zalo : 0945 456 458

Skype : ise311

Email : dinhnguyenstock@gmail.com

Website : www.daututhucchien.com

Bình luận Facebook

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*